على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3384

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

شدن : اطاعت كردن . و مطيع كردن : فرمان‌بر كردن و تابع نمودن و منقاد نمودن . مطيف ( motif ) ص . ع . آنكه احاطه مىكند . و گرداگرد چيزى را مىگيرد . مطيق ( motiq ) ص . ع . آنكه توانايى و قوت مىدهد و طاقت مىبخشد . و توانا و قادر و با قوت . مطيلق ( motayleq ) و مطيليق ( motayliq ) ع . مصغر منطلق . ر . منطلق . مطين ( matin ) ص . ع . سطح گل اندود . مطين ( motayyan ) ص . ع . گل اندود شده . مطين ( motayyen ) ص . ع . آنكه گل‌اندود مىكند جايى را . و نيز لقب شخصى كه از بچگى سخت بگل‌كارى حريص بود . مظ ( mazz ) ا . ع . درخت انار و درخت انار دشتى . و خون سياوشان . و عصارهء بيخ ارطى . مظ ( mazz ) م . ع . مظظته مظا ( از باب نصر ) : نكوهيدم آن را . و مظ العود : باز كرد پوست آن چوب را . مظاأبة ( moz 'abat ) م . ع . ظاابنى مظاأبة : خواهر زن من را بنكاح در آورد . مظاءرة ( moz 'arat ) ا . ع . ظائرت مطاءرة : ظئر گرفتم و شيرده براى بچه گرفتم . و ظاءرها : دايه گرفت آن زن را . و ظاءرت : گرفت آن زن بچه را براى شير دادن . مظاءرة ( moz 'arat ) ا . ع . بينهما مظاءرة اى كل واحد منهما ظئر صاحبه : يعنى هر يك از آن دو دايگى مىكنند . مظاءمة ( moz 'amat ) م . ع . دو خواهر را دو كس خواستن . و ظاءمه فلان : نكاح كرد خواهر زن او را فلان . مظارير ( maz rir ) ع . ج . مظرور . مظاظ ( mez z ) م . ع . ماظه مماظة و مظاظا : بدى كرد با او و منازعت نمود . و ماظ الخصم : لازم گرفت دشمن را . مظاظة ( maz zat ) ا . ع . درشتى و زشتىخوى . مظال ( maz ll ) ع . ج . مظلة ( mezallat ) و ( mazallat ) . مظالفة ( moz lafat ) م . ع . بر زمين درشت رفتن تا جاى پاى پديد نگردد . مظالم ( maz lem ) ع . ج . مظلمة . مظالم ( maz lem ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ستم و زبردستى و ستمگرى . و ديوان مظالم : ديوان دادخواهى و دادرسى . مظالمة ( moz lamat ) م . ع . ظالم مظالمة و ظلاما . ر . ظلام . مظان ( maz n ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى گمان بردن و جاى احتمال . مظان ( maz nn ) ع . ج . مظنة . مظاهر ( maz her ) ع . ج . مظهر . مظاهر ( maz her ) ا . پ . مأخوذ از تازى - محل ظهور و محل پيدايش و منظر . مظاهر ( moz her ) ص . ع . حمايت‌كننده و پشت به پشت دهنده و نگهبان و دستگير و مددگار . مظاهرة ( moz harat ) م . ع . ظاهر مظاهرة و ظهارا . و ظهار . مظاهرت ( moz hrat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پشتى و حمايت و دستگيرى . مظبظب ( mozabzab ) ص . ع . گرفتار تب . . مظرب ( mozarrab ) . و مظربة ( mozarrabat ) ص . ع . سخت مانند سم و ناخن و چنك . مظرة ( mazarrat ) ص . ع . ارض مظرة : زمين كه در آن سنگهاى تيز باشد . مظرة ( mazarrat ) م . ع . ظر ظرا و مظرة . ر . ظر . مظرة ( mezarrat ) ا . ع . سنك آتش‌زنه . مظرور ( mozrur ) ا . ع . سنك و سنك تيزگرد . ج : مظارير . مظع ( maz ' ) م . ع . مظع الوتر و غيره مظعا ( از باب فتح ) : نرم و تابان گردانيد آن زه و جز آن را . مظعة ( maz'at ) ا . ع . باقى مانده از كلام . مظفار ( mezf r ) ا . ع . مرد مقضى المرام كه بهر كارى دست زند برخوردار گردد . و موچينه و منقاش . و از اعلام است . مظفر ( mozfar ) ص . ع . خراشيده شده با ناخن . و پيروزمند گردانيده شده . مظفر ( mozaffar ) ا - ص . ع . جوانمرد بمراد خود رسيده هر چه باشد . و پيروزى يافته و نصرت يافته . و آنكه بهر كارى دست زند برخوردار گردد . و رجل مظفر اى صاحب دولة فى الحرب . و نيز از اعلام است . مظفر ( mozaffar ) ص . پ . مأخوذ از تازى - فتح و ظفر يافته و پيروز و منصور . و مظفر شدن : پيروزمند شدن و فتح كردن و غالب آمدن . مظفرة ( mozaffarat ) ص . ع . فرس مظفرة : اسبى كه چيزى از اندام وى قطع كرده باشند و يا از ناخنهاى وى چيزى قطع شده باشد . مظفور ( mazfur ) ص . ع . مبتلا بظفره و ناخنك چشم . و آنكه بر وى پيروزمند